Uluslararası Katılımlı Ulusal Tütün Kontrolü Kongresi'nin Açılışı Elazığ'da Gerçekleştirildi
Prof. Dr. Yasemin Açık: 'Tütünle mücadele, bu ülkenin insanına ve geleceğine karşı sorumluluğumuzdur'
Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği tarafından düzenlenen Uluslararası Katılımlı Ulusal Tütün Kontrolü Kongresi’nin resmi açılışı, 5 Haziran’da Elazığ’da geniş bir katılımla gerçekleştirildi. Bilim insanları, sağlık çalışanları, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerini bir araya getiren kongre, “Tütünsüz ve Nikotinsiz Gelecek İçin 30 Yıl: Kanıt, Politika ve Eylem” temasıyla düzenleniyor.
Kongrenin açılış programında Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, Fırat Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Mahmut Doğru, Türkiye Yeşilay Cemiyeti Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç ile Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği Başkanı ve Kongre Eş Başkanı Prof. Dr. Yasemin Açık konuşma yaptı.
“Tütüne karşı mücadelenin ilk kıvılcımını Elazığ’da yaktık”
Açılış konuşmasında tütünle mücadelenin yalnızca bir sağlık politikası değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yasemin Açık, yaklaşık 40 yıl önce Elazığ’da başlatılan çalışmaların bugün ulusal ve uluslararası ölçekte önemli bir harekete dönüştüğünü ifade etti.
“Tütün mücadelesine bir ömür vermiş bilim insanlarının bilgi birikimi, sağlık çalışanlarının emeği, kamu iradesi ve sivil toplumun kararlılığı bugün bu salonda buluşuyor” diyen Prof. Dr. Açık, 1980’li yılların ikinci yarısında Prof. Dr. Erol Sezer ve çalışma arkadaşlarıyla birlikte Elazığ’da tütün kontrolü çalışmalarını başlattıklarını belirterek, “Ortada henüz Dünya Sağlık Örgütü’nün Tütün Kontrolü Birimi bile yoktu. İlk kıvılcımı Elazığ’da yaktık” dedi.
40 yıllık mücadelenin kilometre taşları paylaşıldı
Prof. Dr. Açık, konuşmasında tütün kontrolü alanında yürütülen çalışmaların önemli aşamalarını da anlattı. 1991 yılında TBMM’den geçen ancak dönemin Cumhurbaşkanı tarafından veto edilen 3694 sayılı yasa sürecinde yoğun savunuculuk faaliyetleri yürüttüklerini hatırlatan Açık, Elazığ’dan milletvekillerine, bakanlara ve ilgili kurumlara gönderilen 5 bin faksla kamuoyu desteği oluşturduklarını söyledi.
1993 yılında kurulan Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği’nin bilimsel üretim, politika geliştirme, savunuculuk ve saha çalışmalarını birlikte yürüttüğünü ifade eden Açık, 4207 sayılı Kanun’un yasalaşma ve uygulanma süreçlerinde de aktif rol üstlendiklerini belirtti.
“Denetimler daha güçlü ve tavizsiz olmalı”
Türkiye’nin tütün kontrolü alanında önemli ilerlemeler kaydettiğini vurgulayan Prof. Dr. Açık, 4207 sayılı Kanun, Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi, Ulusal Tütün Kontrol Programları ve dumansız hava sahası uygulamalarının bu başarının temel unsurları olduğunu ifade etti.
Ancak elde edilen kazanımların korunabilmesi için denetimlerin daha güçlü, kararlı ve tavizsiz şekilde sürdürülmesi gerektiğine dikkat çeken Açık, tütün ve nikotin ürünlerinin neden olduğu sağlık sorunlarına karşı mücadelenin kararlılıkla devam edeceğini söyledi.
Türkiye’de tütün kontrolünün 30 yılı değerlendirildi
Açılış programının ardından gerçekleştirilen “Türkiye’de Tütün Kontrolünün 30 Yılı (1996-2026)” başlıklı konferansta, 4207 sayılı Kanun’un yasalaşma süreci ve yıllar içinde yapılan düzenlemeler ele alındı.
AK Parti Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazmi Bilir ve Prof. Dr. Yasemin Açık’ın oturum başkanlığını üstlendiği konferansta, Refah Partisi Eski Milletvekili Dr. Ahmet Feyzi İnceöz ile TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Cevdet Erdöl sunum yaptı.
Tütün kontrolünün hukuki boyutu ele alındı
Kongrenin ilk gününde ayrıca “Türk Hukuk Sisteminde Tütün Kontrolü ve Nikotin Bağımlılığına İlişkin Hukuki Süreçler” başlıklı konferans düzenlendi. HSK 1. Daire Üyesi Hakan Yüksel ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Toker Ergüder’in oturum başkanlığında gerçekleştirilen konferansta, sigara kaynaklı hastalıklardan doğan tazminat hakları, dumansız hava sahası uygulamalarında yaşanan sorunlar, ilgili mevzuat ve vatandaş hakları değerlendirildi.
400 katılımcı ve 120’den fazla konuşmacı bir araya geliyor
Kongrenin ilk iki gününde tütün kullanımının epidemiyolojisi, tütün endüstrisinin taktikleri, pasif etkilenimle mücadelede sağlık çalışanlarının rolü, bağımlılık tedavisi, bırakmaya yardım hizmetleri ve genç liderlik gelişimi gibi konular ele alındı.
Johns Hopkins Üniversitesi Halk Sağlığı Okulu ve Vital Strategies iş birliğiyle düzenlenen, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından desteklenen Tütün Kontrolünde Genç Liderlik Gelişimi Kursu’na 60 genç lider katılırken, Sağlık Bakanlığı Tütün Bağımlılığı Tedavisi Eğitimi’ne Elazığ ve çevre illerden 70 hekim iştirak etti.
7 Haziran’a kadar devam edecek kongrede yaklaşık 400 katılımcı, 120’nin üzerinde konuşmacı ve oturum başkanı ile ulusal ve uluslararası düzeyde çok sayıda uzman ve bilim insanı bir araya gelerek tütün kontrolünün geleceğini tartışacak.